Бясалгал гэдэг нь хүний оюун ухаан, сэтгэл санааг төвлөрүүлж, дотоод амар амгаланг олох, өөрийгөө танин мэдэх, сэтгэлийн түгшүүр, бухимдлаас ангижрахад чиглэсэн оюуны дадлага юм. Энэ нь зөвхөн шашны ойлголт биш, харин орчин үеийн сэтгэл судлал, эрүүл мэндийн салбарт ч өргөнөөр хэрэглэгддэг арга барил юм.
Бясалгалын үндсэн ойлголт
- Төвлөрөл: Нэг зүйлд (амьсгал, дуу чимээ, дүрслэл, мантра гэх мэт) оюунаа төвлөрүүлж, гадны үймээнээс ангижрах.
- Ухаарал (Mindfulness): Өнгөрсөн, ирээдүйд санаа зовнилгүйгээр тухайн мөчид анхаарлаа төвлөрүүлэх.
- Сэтгэл санааны тэнцвэр: Бясалгал хийх явцад сэтгэл уужирч, амар амгалан мэдрэгдэнэ.
Бясалгалын төрөл
- Амьсгалын бясалгал – амьсгалаа ажиглаж, сэтгэлээ төвлөрүүлэх.
- Анхаарал төвлөрүүлэх бясалгал (Concentration meditation) – тодорхой объект, үг, дуу чимээнд анхаарлаа тогтоох.
- Ухаарал буюу Mindfulness meditation – тухайн мөчийн мэдрэмж, бодол, сэтгэлийг ажиглаж, шүүхгүйгээр хүлээн зөвшөөрөх.
- Дүрслэх бясалгал (Visualization) – тодорхой дүр зураг, эерэг төлөв байдлыг оюундаа бүтээх.
- Энэрэл хайр түгээх бясалгал (Loving-kindness meditation) – өөртөө болон бусдад энэрэл, эерэг энергийг түгээх.
Бясалгалын ач холбогдол
- Сэтгэл зүйд: Түгшүүр, стресс, уур бухимдлыг бууруулж, аз жаргалын түвшинг нэмэгдүүлдэг.
- Эрүүл мэндэд: Цусны даралт тогтворжуулах, зүрх судасны эрүүл мэндийг дэмжих, дархлааг сайжруулахад эерэг нөлөөтэй.
- Оюуны хөгжилд: Анхаарал төвлөрөл сайжирч, бүтээлч сэтгэлгээ, асуудал шийдэх чадвар нэмэгдэнэ.
- Хувь хүний хөгжилд: Өөрийгөө илүү сайн таньж мэдэх, амьдралын үнэ цэнийг ухамсарлах боломж олгодог.
Хэрхэн эхлэх вэ?
- Тайван, чимээ багатай газар сонгох.
- Нуруугаа цэх сууж, биеэ амраах.
- Амьсгалдаа анхаарал хандуулж, бодлыг албадаж дарах бус, зүгээр ажиглах.
- Эхэндээ 5–10 минут, дараа нь аажмаар хугацааг уртасгах.
