Эрүүл дадал гэдэг нь хүний бие махбодь, сэтгэл санаа, оюун ухаанд эерэгээр нөлөөлдөг тогтмол зуршил, амьдралын хэв маягийн сонголтыг хэлдэг. Өөрөөр хэлбэл, бид өдөр тутамдаа хийдэг үйлдлүүдээс зөв, тэнцвэртэй, эрүүл мэндийг дэмждэгийг нь тогтмол хэрэгжүүлж хэвшихийг эрүүл дадал гэж ойлгож болно.
Эрүүл дадлын үндсэн шинжүүд
- Тогтмол байдал – нэг удаа биш, өдөр бүр, долоо хоног бүр тогтмол хийх.
- Эерэг үр нөлөөтэй – биеийн болон сэтгэлийн эрүүл мэндийг сайжруулдаг.
- Урт хугацаанд ашигтай – зөвхөн өнөөдөр бус, ирээдүйд эрүүл амьдрах суурь болдог.
- Хялбар, бодитой хэрэгжих боломжтой – амьдралын хэв маягт зохицохуйц.
Эрүүл дадлын жишээ
1. Бие махбодийн эрүүл мэндийн дадал
- Өдөр бүрийн зөв хооллолт – шим тэжээлтэй, олон төрлийн хүнс хэрэглэх, илүүдэл сахар, тослог, давснаас зайлсхийх.
- Тогтмол хөдөлгөөн – алхах, дасгал хийх, спорт тоглох гэх мэт.
- Хангалттай нойр – насанд хүрэгчдэд дунджаар 7–8 цаг унтах.
- Ус уух – өдөрт 1.5–2 литр ус хэрэглэх.
- Эрүүл ахуй сахих – гар угаах, шүдээ арчлах, орчны цэвэр байдлыг хадгалах.
2. Сэтгэл санааны эрүүл дадал
- Стресс удирдах – амьсгалын дасгал, бясалгал, амралтаар сэтгэлээ тайвшруулах.
- Эерэг сэтгэлгээтэй байх – өөрийгөө болон бусдыг урамшуулах, уучлах, баярлаж талархах дадал.
- Цагийн менежмент – ажлаа зөв зохион байгуулж, ядрахгүй байх.
- Сошиал хэрэглээг зохистой болгох – цахим орчинд донтолгүй, бодит харилцаанд цаг гаргах.
3. Нийгмийн эрүүл дадал
- Эрүүл харилцаа – гэр бүл, найз нөхөд, хамт олонтойгоо итгэлтэй, эерэг харилцаа тогтоох.
- Сөрөг зуршлаас татгалзах – архи, тамхи, мансууруулах бодис хэрэглэхгүй байх.
- Хариуцлагатай зан төлөв – амласан зүйлээ биелүүлэх, бусдад туслах, хамт олонтойгоо хамтран ажиллах.
Эрүүл дадлын ач холбогдол
- Бие махбодийн эрүүл мэндийг хамгаална – өвчлөлөөс сэргийлнэ.
- Сэтгэл санааг тогтвортой болгоно – уур бухимдал багасч, аз жаргалын түвшин нэмэгдэнэ.
- Ажил, сурлагын бүтээмжийг сайжруулна – анхаарал төвлөрөл, энерги нэмэгдэнэ.
- Амьдралын чанарыг дээшлүүлнэ – урт наслах, амар тайван амьдрах боломж бүрдүүлнэ.
